Recent werd voor het eerst een besmetting met het Westnijlvirus (West Nile Virus of WNV) bij een paard in België bevestigd. Het betrokken paard vertoonde ernstige neurologische symptomen en moest uiteindelijk geëuthanaseerd worden. Hoewel het virus al jarenlang voorkomt in verschillende Europese landen, onderstreept deze eerste Belgische besmetting het belang van waakzaamheid binnen de paardensector.
Wat is het Westnijlvirus?
Het Westnijlvirus is een virus dat voornamelijk circuleert tussen vogels en muggen. Muggen raken besmet nadat ze een geïnfecteerde vogel hebben gestoken en kunnen het virus vervolgens overdragen op paarden en mensen.
Paarden en mensen worden beschouwd als zogenaamde “doodlopende gastheren”. Dit betekent dat zij het virus niet verder kunnen verspreiden naar andere paarden of mensen.
Het virus komt al tientallen jaren voor in Europa en werd de voorbije jaren steeds vaker vastgesteld in landen zoals Frankrijk, Duitsland, Nederland en Italië.
Welke symptomen vertonen paarden?
De meeste besmette paarden ontwikkelen geen klinische symptomen. Wanneer ziekteverschijnselen optreden, gaat het vaak om neurologische klachten.
Mogelijke symptomen zijn:
- Zwakte of spiertrillingen
- Verminderde coördinatie
- Ataxie (onzekere gang)
- Moeite met opstaan
- Verlamming van delen van het lichaam
- Veranderd gedrag of sufheid
Wetenschappelijke studies tonen aan dat ongeveer 10% van de paarden die klinische symptomen ontwikkelen ook neurologische verschijnselen vertonen. Deze kunnen ernstig zijn en in sommige gevallen fataal aflopen.
Hoe groot is het risico in België?
Door de opwarming van het klimaat en de aanwezigheid van geschikte muggenpopulaties neemt het risico op verspreiding in Noordwest-Europa toe. De detectie van besmette vogels in België in 2025 en 2026 toont aan dat het virus ondertussen aanwezig is in onze omgeving.
Dit betekent niet dat paardeneigenaars in paniek moeten raken, maar wel dat extra aandacht voor preventie aangewezen is tijdens het muggenseizoen, dat doorgaans loopt van mei tot oktober.
Hoe bescherm je je paard?
Omdat het virus wordt overgedragen door muggen, richt preventie zich vooral op het beperken van muggenbeten.
Enkele praktische maatregelen zijn:
- Vermijd stilstaand water rond stallen en weides.
- Gebruik insectenwerende middelen.
- Plaats indien mogelijk ventilatie in stallen, aangezien muggen minder actief zijn bij luchtstroming.
- Gebruik een vliegen- of eczeemdeken bij gevoelige paarden.
- Beperk buitenactiviteiten tijdens de schemering, wanneer veel muggen actief zijn.
Daarnaast zijn er in België vaccins beschikbaar tegen het Westnijlvirus. Onderzoek toont aan dat vaccinatie het risico op ernstige neurologische ziekte aanzienlijk kan verminderen. Bespreek met je dierenarts of vaccinatie voor jouw paard zinvol is.
Wanneer contacteer je een dierenarts?
Neem onmiddellijk contact op met je dierenarts wanneer je paard neurologische symptomen vertoont zoals coördinatieproblemen, spiertrillingen, plotselinge zwakte of moeite met stappen.
Hoe sneller de oorzaak van deze symptomen onderzocht wordt, hoe beter andere mogelijke aandoeningen kunnen worden uitgesloten en de juiste ondersteuning kan worden opgestart.
Besluit
De eerste bevestigde besmetting van het Westnijlvirus bij een paard in België is een belangrijke herinnering dat nieuwe infectieziekten ook onze paardenpopulatie kunnen bereiken. Gelukkig blijft het risico voor de meeste paarden beperkt en zijn er zowel preventieve maatregelen als vaccins beschikbaar.
Door alert te blijven tijdens het muggenseizoen en snel een dierenarts te raadplegen bij neurologische symptomen, kunnen paardeneigenaars bijdragen aan een vroege opsporing en een betere bescherming van hun paard.